Forum rewitalizacji Łączą nas zabytki
Rewitalizacje wskrzeszają zrujnowane i zapomniane obiekty, ratują to, co stare oraz nadają zabytkom pełne blasku nowe życie. Wbrew powszechnej opinii nie chodzi tu tylko o remonty, czy zwykłe prace renowacyjno-budowlane. Określenie rewitalizacja, które pochodzi od łacińskiego re- + vita, oznacza dosłownie „przywrócenie do życia, ożywienie”. W rejestrze polskich zabytków znajduje się obecnie blisko 80 tys. zabytków nieruchomych, czyli różnego typu budowli.
Niestety w Polsce niszczeje wiele wartościowych obiektów, a wraz z nimi nasze dziedzictwo i historia. Oczywiście nie wszystkie z nich da się zachować, jednak podniesienie świadomości o wartości, jaką dla nas mają, jest niezmiernie ważne. Bieżąca sytuacja i możliwe sposoby ratowania, jak największej liczby zabytków stały się głównym tematem debaty uczestników II Forum Rewitalizacji zorganizowanego w Międzynarodowy Dzień Ochrony Zabytków 18 kwietnia 2024 r.
Impreza nieprzypadkowo została ulokowana w miejscu, które jest przykładem udanej transformacji — z upadłej fabryki w modny, doceniony wieloma prestiżowymi nagrodami resort wypoczynkowy — Cukrowni Żnin koło Bydgoszczy. Władysław Grochowski prezes Grupy Arche, która od ponad 20 lat ratuje zabytki na terenie całego kraju, wystosował alarmujący list otwarty wskazujące największe problemy w tym obszarze do Prezydenta, Premiera, Marszałka Sejmu i Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Forum Rewitalizacji przebiegające pod hasłem „Łączą nas zabytki”, powstało z potrzeby konfrontacji spostrzeżeń konserwatorów, architektów, samorządów oraz inwestorów po to, by rozmawiać, dzielić się doświadczeniami, poznawać nowe technologie oraz opracowywać innowacyjne podejście i metody ratowania naszego dziedzictwa. Jednym z celów imprezy jest przypomnienie, abyśmy nie odwracali głowy od problemu, ale wypracowali zmiany umożliwiające szybsze ratowanie obiektów zabytkowych — w szczególności budynków poprzemysłowych. Wśród przybyłych gości tegorocznego wydarzenia oprócz grona konserwatorów, ekspertów, dziennikarzy, działaczy społecznych, architektów i samorządowców znaleźli się m.in.: Fabrice Filliez — Ambasador Szwajcarii w Polsce, dr Michał Laszczkowski — Dyrektor Narodowego Instytutu Konserwacji Zabytków i Łukasz Dziamski — Fundacja Most the Most i Bożena Szok — prezes Stowarzyszenia Hotele Historyczne.
„Obiekty zabytkowe rozumiane szerzej jako dziedzictwo materialne i niematerialne są obecnie coraz bardziej doceniane przez społeczeństwo jako element, który buduje świadomość kulturową. Zmianie ulega też podejście władz miast do obiektów zabytkowych będących w złym stanie technicznym, które obecnie w znacznie większym stopniu podlegają rewitalizacji i przywraca się im dawne piękno. Elewacje starych budynków niosą ze sobą ślady historii dawnych wydarzeń i losów społeczeństw, które żyły przez setki lat w danym miejscu. Są swego rodzaju książką historii, odczytywaną przez nowe pokolenia, która buduje ich świadomość kulturową. Nie tylko budynki zabytkowe, ale cała masa zabytków ruchomych, będących na co dzień w naszym życiu blisko nas, wpływa na nasz rozwój. Obiekty te niosą ze sobą zawsze jakąś historię, która jest przenoszona z pokolenia na pokolenie, co buduje więź pomiędzy starym a nowym i jest nieocenionym dziedzictwem niematerialnym”
Tomasz Karpowicz wiceprezes SARP ds. dziedzictwa, członek Stowarzyszenia Konserwatorów Zabytków.
A.B.